Japonya’da Sakura – Kiraz Çiçekleri ile Bahar

Japonya’da  sakuralar  (kiraz çiçekleri)  ülkeyi pembe, beyaz kiraz çiçekleri ile donatırken, baharın gelişinin doğanın canlanışının müjdesini vermektedir. Sakuralar Japon kültüründe özel bir anlama sahiptir. Baharla birlikte açan çiçekler hayatın başlangıcını simgelerken, kısa sürede solup yere düşmesi de ölümün kaçınılmazlığını simgelemektedir. Martın son haftası ile Nisan arasındaki sakura dönemi de kutsal sayılır. 

Japonlar için hem baharın müjdecisi hem kutsal anlamı olan bu dönem aynı zamanda yaşamın her alanında yenilik demektir. Sakuraların açışı ile birlikte insan yaşamında da ilkler başlar. Öğrenim yılı Nisan ayında başlar. Genelikle üniversiteyi bitirip işe başlayacaklar, Nisan ayını seçerler, evlenecekler düğün tarihlerini belirlerken sakura  mevsimine dikkat ederler, yani yeni bir hayatın başlangıcıdır, sakuraların açısı ile başlayan dönem.

Sakura ağacının pembe, beyaz, koyu pembe hatta sarıya kaçan rengini bile görebilirsiniz. Aslında 200 kadar  sakura ağacı çeşidi bulunmaktadır.

Mart ayının ortasından başlayarak televizyonda sakuraların hangi yörede, hangi tarihlerde açacağını gösteren haritalar yayınlanır. Önce iklimin ılık olduğu yerlerden başlar açmaya. Güneyde sakuralar açarken kuzeyde ise kar yağıyordur. Bu yıl da öyle oldu . Bir iki gün önce kuzeyde kar vardı ve bizim yaşadığımız yerde bile sulu sepken atıştırdı. Eyvah! Sakura gecikecek diye düşünürken sıcak hava dalgası  geldi ve  bizim tomurcuklar da meteorojinin belirttiği tarihte açmaya başladı. Oysa daha bir hafta önce televizyonda Tokyo’da açan sakuraları  görünce imrenerek bakıyorduk.

Yaşadığımız Osaka şehri ve çevresindeki illerde belirlenen tarihte hemen tüm ağaçlar tomurcuklarını açtı, beyazı pembesi ile doğayı aydınlattılar. Sakuralar açtıktan sonra halk  havanın serin olmasından çok hoşnut gibi. Çünkü sıcak havada çiçeklerin ömrü de  kısa oluyor, hele bir de rüzgar eserse çiçeklerin yaprakları düşüyor ve yollarda, ağaç diplerinde kümeler oluşuyor .

Bu kadar çok sakura (kiraz ağacı) varsa, Japonya kiraz cenneti olsa gerek diye düşünebilirsiniz ama gerçek öyle değil. Sakuralar meyve vermeyen kiraz ağaçlarıdır. Meyve veren kiraz ağaçları Sakuranbo, Yamagata denilen bölgede yetişiyor ve orada henüz çiçekler açmadı bile. Kiraz burada değerli taş gibi çok pahalı. Bir kutu içine yerleştirilmiş hepsi aynı büyüklükte mücevher görünüşlü kirazlar 10.000 Yene bile alıcı bulabiliyor. İçinde toplam otuz tane belki daha az sayıda kiraz bulunuyor. Ben henüz o kadar pahalısını yemedim. Hiç kiraz yemiyor musunuz diye sorarsanız, maalesef Japonya’da üretilen değil Amerika’dan ithal edilen kirazları alıyoruz. Bir de kalitesi biraz düşük olan Japon kirazları …bizim kurtlu kirazları bile özlediğim oluyor.

Baharda açan sakuralar güzelliğin ve estetiğin simgesi. Japonlar için de coşku ile kutlanan, insanların kendini dışarı attığı, doğayı yaşadığı bir dönem sakuraların açtığı mevsim. Kiraz çiçeklerini görmeye gitmek öylesine önemli ki özel bir ismi var, Hanami olarak adlandırılıyor bu etkinlik. Hava serin bile olsa pikniğe gidilir. Çalışanlar öğle aralarında iş yerleri yakınlarında, sakura ağaçlarının olduğu parklarda, ağaçların altında piknik yaparlar.

Sakura ağaçlarının bulunduğu parklar, bahçeler hep kalabalık olur. İnsanlar sabahın erken saatlerinde  gidip piknik örtülerini sererler ağaçların altına.  Öğle saatlerinde sakura ağaçlarının altında takım elbiseli kravatlı beylerin, iş yerinin formasını giymiş kadınların biralarını ‘kampai’ diye tokuşturduklarını görmek olağandır.  

Hafta sonu da ailecek parklara ve ağaçların yoğun olduğu ören yerlerine, çoğunlukla göl, dere ve nehir kenarlarına gidilir. Kendi hazırladıkları obento (lunch box ) ve yeşil çay içeceklerini paylaşırlar. 

Bizim yaşadığımız bölgede dere kenarlarında dağda, ormana yakın yerlerdeki sakura ağaçlarının yanı sıra,  Sinturizm ve Budist tapınaklarının bahçelerinde de çok sayıda sakura ağaçları bulunmaktadır. Uzaklara gidemeyenler bu tür yerleri tercih ediyorlar.

Orman kenarlarında da pembe beyaz öbekler yeşillikler içinde göze çarpar . 

Ayrıca bir çok evin bahçesinde halka açık yerlerde genellikle sakura ağaçları vardır. Bizim bahçemize birkaç yıl önce diktiğimiz sakuralar da bu yıl çiçeklerle bezendi.

Sakura ruhu doğal olarak yiyeceklerimize de yansıyor; yaş pastalarda ve bazı tatlılarda pembe renk kullanılır, sakura yaprakları şeklinde süslemeler yapılır, yiyecek paketlerinde sakura çiçeğinin resimleri basılır.  Eşimin içtiği biranın kutusunda bile sakura resmi basılı. 

Japon halkı sakura ağaçları konusunda çok duyarlıdırlar. Çiçeklere dokunmadan güzelliğine  hayranlıkla bakarlar. Özellikle başka ülkelerden gelip ağaçların dalını koparanları, tırmanıp fotoğraf çekenleri kınarlar.




Sakuraya gösterilen özenin örneğini bugün TV’de haberlerde izledim. Kyoto’da sonbaharda tayfun nedeniyle devrilen, yalnızca kökünün bir bölümü ile toprağa tutunan ve nadir bir tür pembe çiçek açan sakura ağacını korumaya almışlar. Uzmanlar zarar vermeden ağacı yeniden ayağa kaldırma yolunu arıyorlarmış. Toprağa tutunarak dallarını çiçeklerle donatmış ağacın görüntüsünü paylaşmak istedim.

Evet, şimdilik benim sakura hakkında paylaşacaklarım bu kadar, mevsimi gelince sizin için paraya kıyıp bir kutu kiraz alıp fotoğrafını ekleyeceğim. Japonya’ya gelemeseniz de memleketinizde baharda çiçek açan kiraz ağaçlarını görmeye gidin, insanı dinlendiriyor, baharı içinizde hissediyorsunuz. Mata ne…(tekrar görüşmek üzere)

Bir de Sakura için yazılmış halk şarkısını dinleyelim.

Yorumlarınızı Buraya Yazabilirsiniz