Taşkent Gezi Rehberi – Orta Asya’nın Modern Şehri

Özbekistan Orta Asya’da tarihi İpek Yolu üzerinde, dört bin yıldır çeşitli medeniyetlere ev sahipliği yapmış, bugün de tarihi dokusunu mirasını koruyan bölgenin en önemli ülkeleri arasındadır.
 
Taşkent Orta Asya’nın en büyük şehridir. 1991 Yılında bağımsızlığını kazanan Özbekistan Cumhuriyeti’nin de başkentidir.
 
Ulaşım
Taşkent’e Türkiye’den havayolu ile ulaşım kolay. Aslında ülkeye uçan uluslararası havayollarına sınırlama olmasına rağmen  THY’nın Taşkent’e her gün uçuşu var. Yolculuk rahat ve 4,5 saat sürüyor. Kış saati uygulaması döneminde Türkiye ile arada iki saat fark var.




 
Taşkent havaalanında inince sizi Özbekistan’a hoş geldiniz yazısı karşılıyor. Farklı bir ülkeye geldiğinizi hemen hissediyorsunuz. Küçük bir havaalanında uçaktan iner inmez koşturan halkı görüyorsunuz. İşlemler çok zaman alacak diye hızlı hareket ediyorlar. Pasaport kontrolü sonrası iki nüsha ülkeye giriş formu doldurmanız gerekiyor ve formun altında yanınızda ne kadar para olduğunu yazmanız isteniyor. Burada iki noktaya dikkat etmeniz gerekiyor. Öncelikle formun bir nüshası sizde kalacak ülkeden çıkarken bu formu mutlaka göstermeniz gerekiyor. Ayrıca kaldığınız otellerde kaldığınız günleri gösteren formu da çıkarken göstermenizi isteyebilirler. İkinci önemli konu çıkarken de çıkış formu dolduracaksınız bu formdaki yanınızdaki parayı gösteren rakamın girişteki cebinizdeki paradan fazla olmaması gerekiyor yoksa ülkeden para çıkarttığınız düşünülebilir.
 
 
Taşkent havaalanı şehir merkezine sadece sekiz km. uzaklıkta. Merkeze taksi ile kolaylıkla ulaşabiliyorsunuz. Bizim otelimiz şehir merkezinde City Palace dört yıldızlı bir oteldi. Yeni, temiz, merkezi, güzel bir otel.
 
 
 
Uçaktan sabah 7.30’da indik.  Birlikte gezeceğimiz grup ertesi gün gelecekti. Ben ilk gün kendi programımı yaptım. Tabi ilk önce para bozdurmak gerekiyor. Yine önemli bir konu, Özbekistan parası Som (Sum diye okunuyor) için iki kur var, resmi kur ve karaborsa. Paranızı otelde veya bankada bozdurursanız 1 dolar 3.200 Som, tabi biz karaborsada bozdurmak için bir kafeye gittik ve 1 dolar 6.500 Som kurundan 100 dolar bozdurdum ve zengin oldum. Her biri 1000 Somluk banknotlar ile elim kolum para doldu. Burada cüzdan taşımanız mümkün değil çantanın en büyük gözüne paraları doldurdum.
 
 
Gezilecek Yerler
Gezide ilk hedef Amir Timur Meydanı ve Müzesi,  Amir Timur Özbekistan’ın en önemli lideri. Bundan sonraki gezilerimizde özellikle Semerkant’ta çok söz edeceğim. Amir Timur kim diye sorarsanız, tüm Türklerin tarih kitaplarından tanıdığı Aksak Timur. Tarih derslerinden hatırladığım tek cüımle 1402 yılında Ankara Ovasında Yıldırım Beyazıt’ı yenen ünlü komutan
.


 
Amir Timur’un adını verdiği meydanda  çok güzel bir heykeli yer alıyor. Taşkent’in ünlü tarihi oteli Özbekistan oteli ve son yıllarda yapılmış bir konser salonu ve iki saat kulesi de meydana güzellik katıyor.
 
 
Amir Timur Müzesi ülkenin bağımsızlığını kazanmasından sonra, Başkan İslam Karimov tarafından ülkenin tarihi ve kültüründe önemli yere sahip olan Amir Timur için 1996 yılında açılmıştır. Müze yuvarlak ve mavi kubbesi Timur’un mezarının olduğu Semerkant’taki Gur Emir’e benzetilmiştir.
 
Meydanda Amir Timur Müzesi bulunuyor müze giriş ücretleri çok düşük ancak fotoğraf çekmek için ayrıca para ödemek gerekiyor. Fotoğraf çekim ücreti 5000 Som idi yani bir doların altında, giriş ücreti düşük olduğu için bu rakam  pahalı gelmiyor.
 

 

Müze iki katlı, girer girmez sizi çarpıyor. İç dekorasyonu bir müze için çok gösterişli. Bu kadar gösterişli olmasında amaç Amir Timur’un büyüklüğünü yansıtmak. Duvarda üç bölüm halinde fresko yer alıyor. Birincisi Amir Timur’un doğumu, ikincisi büyümesi ve sonuncusu ise gurur.  Ortadaki freskonun üzerinde güneş ve ay sembolleri yer alıyor. Güneş devletin gücünü, ay ise bereketi sembolize ediyor. Yine ortada Amir Timur tahtta oturuyor.

Üst katta yabancı sanatçılar tarafından yapılan Timur’un portrelerinin kopyaları, minyatürler, silahlar, döneminde kullanılan madeni paralar, diplomatik mektupları yer alıyor. Hatta Fransa Kralı VI. Charles’ın Türk Sultanı Yıldırım Beyazıt’ı savaşta yenmesini kutlayan mektupta yer alıyor. Amir Timur Türklere karşı kazandığı zafer sonrası Avrupa ülkeleri arasında popülerliği artmış.
 
 
Taşkent Orta Asya’da sanatta, mimaride ve eğitimde önemli bir başkent. Çok sayıda Üniversite var. Amir Timur Meydanı civarında da çok sayıda okul binası vardı. Binalar tarihi ve çok estetik.
 
 
Okulların çevresinde çok büyük yemyeşil bir park, içerisinde öğrenciler keyifle dolaşıyorlardı. Parkın çekiciliğini görünce dayanamayıp içeri daldım.
 
  
Sonbaharın canlı renkleri ile süslenmiş   parkın içerisinde çok güzel geleneksel yemek yapan bir restoran buldum ve ilk geleneksel çorbalarını içtim. Yemek resimlerim toplu olarak yazının sonunda.
 
 
Hast İmam Taşkent’te görülmesi gereken bir dini merkez. Taşkent’in ilk İmamı Hazreti İmam’ın (Abu-Bakr Muhammad Kaffal Shassi) türbesinin etrafına inşa edilmiştir. Hazreti İmam aynı zamanda bilim adamı, sanatçı, şair kimliklerine de sahipmiş.


 
Burada aynı anda Barak Khan Medresesi, Tilla Sheikh Cami, Imam al-Bukhari İslam Enstitüsü ve çok zengin el yazmalarına sahip olan bir kütüphane yer alıyor. Bu kütüphanede dünyanın en ünlü el yazması kuranlarından Halife Osman’a atfedilen Kuran yer alıyor. Kuran Semerkant Kuranı olarak biliniyor, Halife Osman’ın bu kuranı okurken suikasta uğradı ve kanının kurana sıçradığı söylenmektedir. Özbekler tarafından dünyada el yazması en eski kuran olduğu kabul edilmektedir. Kuran sekizinci  yüzyılda   yazılmış. Osman’ın öldürülmesinden sonra Halife Ali tarafından  Kufe^ye getirildiği, daha sonra  bu bölgeleri hakimiyetine alması ile Amir  Timur’un eline geçtiği ve Ak Medresede muhafaza edildiği yazılmaktadır.  Ancak kütüphane kapalı olduğu için bu kuranı göremedik.
 
 
 
Hz İmam Türbesi’nin girişi ve içerisi
 
Caminin içi de dışarıdan tahmin edilenin aksine beyaz ve çok sade
 
Şehirde yeni yapılmış, 2013 yılında açılmış yeni bir Cuma Camisi. Şehrin en yeni ve en büyük camisi.
Başka ilginç bir yer. Stalin döneminin baskısı ile öldürülen kişiler anısına yapılmış bir park. Yeşil bir park, yanından nehir akıyor, içinde bir cami yer alıyor.
 
 
 
 
Khoja Akhrar Vali Cuma Cami 819 yılında yapılmış ve tarihi Taşkentin en yüksek noktasına inşa edilmiş. Bu cami Taşkent’te yer alan 157 cami içerinde en eskisidir. Özbekistan’ın da en büyük üçüncü camisidir.
 
 
Bağımsızlık Meydanı şehrin merkezinde yer alıyor. Meydana Sovyet döneminde Lenin heykeli konmuş ve adı Lenin Meydanı olmuş. 1991 yılında bağımsızlık ilanından sonra Meydanın adı ‘Mustakillik Maydoni’ olarak değiştirilmiş, Lenin heykeli kaldırılmış. Meydana kucağında çocuğunu tutan bir anne heykeli konmuş. Bu heykel ana vatanı ifade etmekteymiş. Meydanda festivaller, törenler düzenleniyor. Meydanın çevresinde modern kamu binaları yer almaktadır.
 
 
Taşkent’te ikinci gezdiğim müze El Sanatları Müzesi. Müze 1927 yılında açılmış, Özbek sanatçılarının eserlerini sergilemek amaçlanmış. daha sonra el sanatları sergilenmeye başlanmış. Seramik çalışmları, halılar, mücevher, ahşap çalışmaları, minyatür eserler yer alıyor. Özgün bir müze.
 
 
Taskent Tarihi Pazarı çok ilginç bir yapısı ve atmosferi var. Tarihi pazarın 100 yıldan fazla geçmişi var. Eski Taşkent şehrinin merkezinde ticaret yollarının üzerinde kurulmuştur. Orijinal binası eskiyince yenilenmiş ancak yuvarlak şekli ve çok yüksek mavi tavanı korunmuş. Böylesine sıcak ve kuru Asya ikliminde sıcaktan ve nemden korunmak için böyle bir mimari tercih edilmiş.
 
Kerimov ülkenin bağımsızlığından sonra sokaklarda, turistik binalarda çok yerde kendi resmini ön plana çıkartmadan halka bağımsızlığın önemini ifade eden yazılar astırmış. Pazarın girişinde dahi bu yazıyı görüyorsunuz.
 
 
Pazarın içine girdiğinizde gözünüzü tezgahlardan ayıramıyorsunuz. Taze meyveler, çok çeşitli kurutulmuş meyveler, kuruyemişler, binbir çeşit ve renkte baharatlar. Daha güzel olan gerçekten Taşkent halkı ile omuz omuza alışveriş yapıyorsunuz, turist gibi değilsiniz. Pazarın dışında yollarda canlı kuşlar, tavuklar da satılıyor.
 
 
Taşkent çok düzenli planlı ve özellikle çok temiz bir şehir. Öncelikle çok yeşil. Şehrin çok büyük bir bölümünü görme şansım oldu. Öncelikle bu kadar yeşil bir büyük şehir beklemiyordum. Rus mimarisi etkisi ile şehir çok iyi planlanmış, çok geniş caddeler yanında  tarihi dokusu iyi korunmuş binalar bulunuyor. Taşkent 1966 yılında büyük bir deprem geçirmiş ve bazı bölgeler yeniden inşa edilmiş.
 
 
Meydanlarda değişik heykeller şehre  güzellik katıyor.
 
Taşkent Metrosu dünyanın en özel istasyonlarına sahip metrolardan biri. Her istasyonda Özbekistan tarihinde ve kültüründe önemli bir konsepti işleyen hepsi birbirinden farklı dekorasyonlar var. Bir istasyonda Özbekistan’ın önemli ürünü pamuk motifi işlenirken başka bir istasyonda ünlü Şair Alisher Navoi’nin şiirindeki Leyla ile Mecnun veya Ferhat ile Şirin’i görebilirsiniz.
 
Taşkent Metrosu hakkında daha fazla bilgi ve tüm istasyonların videosunu izlemek isterseniz
 
 
Özbekistan’ın her bölgesinde gece ve gündüz, yolda, otelde, restoranda gelin ve damatlar ile karşılaştık. Bazıları bizimle birlikte fotoğraf çektirmek istedi. ile birlikte resimler çektirdik. İlk gelin ve damat resimlerimiz.
 
 
 
 
 
 
 
 
Ne Yenir Ne İçilir

 

Gelelim Özbek mutfağına neler yedik. Özbek mutfağı çok zengin, Orta Asya’daki yörük komşularının aksine Özbek ulusu yerleşik bir yaşam sürmüşlerdir. Sebze meyve yetiştirmişler ve besicilik yapmışlardır.
 
Bu nedenle yemeklerinde hem bol et hem bol sebze kullanıyorlar. Ayrıca hepimizin bildiği Plov (pilav) bol etli ve sebze ve baharatla ile çeşitlenmiş bir şekilde ana yemek olarak sunuluyor. Önce sofraya küçük tabaklarda bizim mezeler gibi salata, turşu çeşitleri konuyor. Nerede ise tüm salatalarda kişniş kullanıyorlar bizde ki maydanoz şeklinde ama tadı çok daha keskin. Bazı çorbalarda içerisinde patates, havuç, fasulye gibi sebzelerin yanı sıra içerisine et koyuyorlar.
 




Yemekte mutlaka sofraya kök çay diye adlandırdıkları yeşil çay geliyor. Yemekler oldukça yağlı sanırım yeşil çay yemek sonrası vücudu rahatlatıcı etkiye sahip.
Sofrada küçük shot bardakları ile votka içiyorlar. Yerel şarapları da hoş bir tada sahip. İçki ve sigara ucuz. Bazı yemek adlarını sıralarsak. plov, et, lepeshka (ekmek), shurpa (çorba), mantı, lagman, shashlik, samsa (börek)
 
 
Özbekistan diğer şehirlerini okumak için;
 
 
 
 
 
 


3 thoughts on “Taşkent Gezi Rehberi – Orta Asya’nın Modern Şehri

Comments are closed.