Kibyra Antik Kenti – Gladyatörlerin ve Hızlı Atların Şehri

Gladyatörlerin, atların Roma Dönemi savaşçılarının kenti burası. Eyalet yargılama merkezi olarak da önemli bir işlev görmüş. Hiçbir yerde göremeyeceğiniz, muhteşem bir Müzik Evi – Odeon’un ortasında bulunan Medusa mozaiği ile dünyada benzeri bulunmayan çok özel bir antik kent.  

Burdur’un Gölhisar İlçesi yakınlarındaki üç tepe üzerine kurulmuş. Yerleşim alanı büyük olmasına rağmen, teraslamalar yapılmış ve yapılar birbirinin manzarasını kesmeyecek şekilde yerleştirilmiş.

Meraklısına; 2006 yılında Burdur Müzesi başkanlığında başlatılan kazı çalışmaları, günümüzde T.C. Kültür ve Turizm Bakanlığı adına Mehmet Akif Ersoy Üniversitesi Öğretim Üyesi Yrd. Doç. Dr. Şükrü Özüdoğru başkanlığındaki ekip tarafından yürütülmekteymiş.

Kentin bugün görülebilen tüm mimari kalıntıları, Roma İmparatorluk Dönemi’ne aitmiş. Hellenistik Dönem’de Kibyra ve yakın çevresinde konumlanmış antik kentlerden Boubon, Balboura ve Oinoanda’dan teşekkül eden, dörtlü “kent birliği (Tetrapolis)” (M.Ö 2.- 1. yüzyıllarda) oluşmuş. Söz konusu kentler birliği,  M.Ö. 82 yılında Romalı General Murena tarafından dağıtılıp, ortadan kaldırılmış.

Bu tarihten sonra Kibyra, Asia Eyaleti’ne ve diğer kentler Likya Birliği’ne dahil edilmiş. Roma İmparatorluk Dönemi’nde ise, kendisine yaklaşık 25 kentin bağlı olduğu “Kibyra Conventusu” adı altında, Asia Eyalet Valisi’nin yargı merkezi olmuş.

M.S. 23 yılında meydana gelen büyük bir deprem sonucunda yerle bir olan kent, Roma İmparatoru Tiberius’un vergi affı getirmesiyle yeniden inşa edilebilmiş. Kibyra özellikle M.S 1. – 3. yüzyıllarda en parlak ve zengin dönemini yaşamış. Kibyra demircilik, dericilik ve at yetiştiriciliğinde ve çömlekçilikte oldukça ünlü imiş.

Yaklaşık 2000 yıl önce, İmparator Augustus döneminde Kibyra Antik Kenti’nden antik coğrafyacı Strabon’a göre; “Kibyra 30.000 asker ve 2.000 atlı asker sağlayabilir.” miş.

Girişte solda etkileyici, kemerli bir anıtsal kapı sizi karşılıyor.

Biraz ilerlediğinizde, Antik Çağ Anadolu’sunun 11-12 bin kapasiteli en görkemli stadyumunun kalıntıları görülebiliyor. Gladyatörlerin, hızla koşan atların, coşkulu izleyicilerin seslerinin yankılandığı dönemlerde, kim bilir nelere tanıklık etmiş ve yıllara direnmiş taşlar, mahzun bir asalet ile sizi selamlıyor.

Hafif eğimli tepeye tırmandıkça, bazilika, agora, hamam, tiyatro ve meclis binası, mezar, hamam, yuvarlak kuleli tak ve su yollarının kalıntılarını görebiliyorsunuz.

Bu tarihi kentin beni en etkileyen kısmı ise aşağıda resimlerini göreceğiniz, Meclis Binası/ Müzik Evi olarak kullanılmış bölümü oldu.

Meclis Binası’nın/ Müzik Evi’nin önünde; Anadolu’nun en sağlam ve en büyük mozaik alanı olduğu belirtilen, 540 metrekare döşeme alanı kaplayan inanılmaz zarif mozaik bir bölüm var. Siyah, beyaz tablo gibi mozaik alanın üzerinde, geçmişte var olan sütunların kaideleri ve arkasında masmavi gökyüzü görünüyor.

Müzik Evi (Odeion), 3600 kişilik oturma kapasitesiyle, halen ülkemizin sahip olduğu, antik çağlarda üzeri bir çatıyla kapatılmış en büyük yapısı imiş.

Müzik Evi  (Odeion) bir amfi görünümünde, tavanı ve giriş sütunlarının bir kısmı yıkılmış. Tam ortasında merkezinde; kırmızı, yeşil ve beyaz mermerden yapılmış, saçlarının yılanlardan oluştuğuna, bakışları ile kötü niyetli insanları taşa çevirdiğine inanılan, “yılan saçlı, keskin dişli, dişi canavar” Medusa’nın mozaiği bulunuyor. Yapım tekniğiyle, kendi türünde dünyada bilinen tek örnekmiş.

Amfinin neresine giderseniz gidin, ortada duran Medusa’nın gözleri size bakıyor, sizi izliyor. Nasıl bir teknik ile yapılmış akıl erdiremedim, ama canlı gibi bakan gözler, beni taşa çevirmeden oradan çıkmalıyım düşüncesi ile bu güzelliği daha fazla seyretmeliyim duygusu arasında kaldım.

Mozaik üzerinde dikkatle çalışan göreviler vardı ve üzerine basılması yasaktı. Temizliği bitirildikten sonra cam yüzey korumasına alınacakmış.

Kibyra’dan çıkarılan eserler, Burdur Müzesi’nde sergileniyor. Burdur Arkeoloji Müzesi, M.Ö. 7000 den günümüze kadar çok sayıda eski eser ve heykeline ev sahipliği yapıyor. Bahçesi ve binası ile daha dışından sizi etkiliyor.

“Gladyatörler Kibyra’da” başlığı altında sergilenen duvar resimlerinde ve kabartmalarında, antik dönemin gladyatör gösterileri canlandırılmış. Bu gladyatörlerin çoğunluğu; kanun kaçaklarından, savaş esirlerinden, kölelerden oluşmaktaymış. Asillerin ve halkın; bu ölümüne yapılan gösterileri hangi duygular ile izlediklerini anlamak çok zor.

Burdur Müzesi’nde, çok iyi yerleştirilmiş ve aydınlatılmış başka dönemlere ait mermer heykeller de bulunuyor. Bölgenin mermer kaynakları, çok temiz ve yontulmaya uygun olduğu için tarihin her döneminde heykel yapımında kullanılmış.

Dünyanın ve ülkemizin birçok yerinde bulunan Roma Antik Kentlerinden biri olan Kibyra, yangınlar ve depremler ile yıkılmış ve yeniden yapılıp, tekrar yıkılmış olmasına rağmen, ayakta kalabilen kalıntıları ile dönemin ihtişamını ve yaşam biçimini görebileceğiniz özel bir yer. Sadece Müzik Evi (Odeion) da bulunan Medusa Mozaiği için bile görülmeye değer. Aklınızda iyi düşünceler ile gidin ve Medusa’nın sizi taşa çevirme ihtimalinden kurtulun)

KAYNAKÇA

http://www.burdurkulturturizm.gov.tr/TR-155350/kibyra.html

www.kulturportali.gov.tr/turkiye/burdur/gezilecekyer/kibyra-antik-kenti

5 thoughts on “Kibyra Antik Kenti – Gladyatörlerin ve Hızlı Atların Şehri

  • 23/07/2019 at 18:51
    Permalink

    Sayın yazar bize, arkeolojik kalıntıların sadece taş ve toprak olmadığını kanıtlamış, bizi oralara götürmüş. Elinize saglık.

    Reply
  • 24/07/2019 at 15:00
    Permalink

    Çok güzel bilgilendirici ve gidip görme isteği uyandıran bir yazı. Umarım yakın zamanda gidebilirim. Emeğinize kaleminize sağlık.

    Reply
  • 24/07/2019 at 19:22
    Permalink

    Çok imrendim. En kısa zamanda görürüm inşallah.

    Reply
  • 25/07/2019 at 00:00
    Permalink

    Emeğinize, kaleminize sağlık. Mutlaka görmeli..

    Reply
  • 25/07/2019 at 22:08
    Permalink

    Sevgili Neriman çok teşekkürler kısa bir zaman içinde göremeyeceğim bir müzeyi daha yazılarınla tanımak güzeldi. Medusaya bayıldım .

    Reply

Yorumlarınızı Buraya Yazabilirsiniz